Brouckmolen pad: een verhaal van IJzerbroeken en stilte

In Stavele vind je alles van het varken, van de neus tot aan de staart.  ’t Hof van Commerce, een 160 jaar oude authentieke herberg is straks het eindpunt van dit wandelverhaal. In het tweestratendorp, gelegen aan de oevers van de IJzer, tref je de uitgestrektheid van de waterrijke IJzerbroeken en de immense stilte in hartje Westhoek. De 7km lange Brouckmolenwandelroute leent zich uitstekend tot enkele uren wandelonthaasting.

brouckmolenwandelrouteHet dorp van de rostekoppen

De geschiedenis van Stavele hangt nauw samen met die van de abdij van Eversam die in de 11de eeuw werd gesticht.  Ooit zorgden de heren van Stavele ervoor dat de heerlijkheid, een van de belangrijkere grootheden van Veurne-Ambacht was. Een legende vertelt dat Jean Le Roux, kasteelheer en zelf een roodharige het recht van “bil” had om de eerste huwelijksnacht met alle pasgehuwde meisjes van Stavele door te brengen. Toeval of niet, maar in die tijd werden nogal veel ‘ rossige ‘ kinderen geboren … Het is intussen vele eeuwen geleden, maar wanneer oudere mensen in “ Bachten de Kupe ‘ een hoogblonde vrouw ontmoeten durven ze wel eens stilletjes mompelen: “ ’t is è roste, ’t is zeker één van Stavele “.

Het rijke verleden

We maken ons op voor een verkenning van de IJzerbroeken. De wagen kan je keurig parkeren in de dorpskern nabij de Sint-Jan-Onthoofding kerk. De zeshoekige wandelbordjes sturen ons langs sporen van oude muurgedeelten uit de 12de eeuw. Ze vormen de weinige restanten van het rijke Stavelse verleden. Vandaag staat er een driebeukige hallenkerk uit 1889 met het beroemde Van Peteghemorgel als eyecatcher.  Gerenommeerde organisten uit de ganse wereld zakken geregeld naar Stavele af om prachtige concerten te geven.  Thans heeft het dorp veel van haar eertijdse glorie verloren. Een overheersende doodse stilte valt over ons. Tot na de hoogmis de lokale bevolking elkaar treft in de Plaisance.

dsc_01981

Vreemde vogels

Rond de kerk verwijzen enkele infoborden naar de Groote Oorlog. Een verhaal van lijden en sterven, een allerlaatste stukje vaderland dat “koste wat het kost” verdedigd moest worden. In de kerk loopt tot 13 november 2016 het project “ vreemde vogels – veilig nest “. Een tentoonstelling met als rode draad sterke verhalen en sprekende oorlogsbeelden van 100 jaar geleden. Na een bezoekje aan de expo, kan je het verhaal uitbreiden met een fietstocht langs de IJzervallei en talrijke herdenkingsplekken van de eerste wereldoorlog.

’t Is oorlog in ’t Watergat. De IJzer stroomt over de dijken en het anders zo rustige dorp wordt overspoeld door “vreemde vogels”. Honderden mensen, op de vlucht voor het oorlogsgeweld, dolen door de straten op zoek naar voedsel en een veilig onderdak. Uit de andere richting komen duizenden Franse soldaten aan, waaronder ook vele Zouaven uit de Noord-Afrikaanse kolonies. Het dorp barst uit zijn voegen: alle huizen, schuren, stallen, hokjes en kotjes liggen vol en nog moeten er veel buiten slapen in tenten… 

stavele1

Het vlakke zware polderland

Een vernieuwde kasseiwegel laat ons versmelten met de poldervlakte. In de verte staat de stenen Brouckmolen als een baken in het landschap. Schitterende zichten gunnen een zicht op fraaie brokken natuur van weiden en akkers, hier en daar doorbroken door de heerlijk kronkelende Westsluisbeek die zich een weg baant richting IJzer en de Poperingevaart. Hier in het vlakke zware polderland, alwaar de wind en de regen IJzerkoud kan striemen tegen onze gezichten tref je nog stoere binken van boeren. Met knoeten van handen die nog wroeten in de aarde gelijk wilde beesten poten ze voornamelijk aardappelen en suikerbieten. Enkele rietzangers zorgen voor het spektakel tussen de ruigtes en rietkragen van de IJzerbroeken.

dsc_0202

Mooi zicht op de Kallebeekvallei

Vanaf de Kallebrug over de IJzer is er een mooi zicht op de Kallebeekvallei en het dorpje Beveren-IJzer. De Kallebeek komt deels vanuit Frankrijk in Beveren aan en mondt in de IJzer. Vroeger was de beek bevaarbaar voor kleine schepen die aanlegden ter hoogte van de Beverse dorpskern.  Als een baken waakt de Sint-Audomaruskerk over het stille dorp.  De prachtige laatgotische hallenkerk met spitse toren en ommuurd kerkhof staat er in schril contrast met de doodsheid van het dorp, de leegloop van het platteland naar de verstedelijking. Gelukkig kunnen we alsnog onze keel spoelen in ’t Geheim Spoor, een gezellig praatcafé dat wordt uitgebaat door een enthousiast stel dertigers.

dsc_0199

Trekweg langs de IJzer

Al wandelend langs de boord van de stroom ontdekken we de geschiedenis van de IJzer, de scheepsvaart en mijmeren we eventjes terug op een stukje West-Vlaamse poëzie van de hand van Djoos Utendoale …

O'ke rond kykken, 'k zien ton, te lande overol rond 

hofsteên stoan met de mênsch'n vergroeid met de grond.

'k Zien ê meuln up ê mote die krussen ku' sloan,

'k hoörn de mensch'n lik wyder die doa nog bestaon

Rustig Bevern an 'n Ijzer, o'ke deur jun moe'n goan

go'k toch oltied ê tydeke doa bluven stoan.

'k Kunn'n nie zeggen woarom, mo jun dorp zie-ke geern.

Ja, 't oud Bevern bluuft Bevern o'm nuus voört d'r voörn weern !

Langs de kronkelende IJzer loopt een jaagpad, ook wel “IJzerdijk” genoemd. Oorspronkelijk deed het jaagpad dienst als trekweg. Binnenschepen werden er door mensen en later door paarden, tot aan de aanlegkaai in Roesbrugge getrokken. Het pad vormt vandaag het terrein van wandelaars en een kudde grazende schapen. 

DSC_0196.JPG

Met de wind in de rug

Via de vrij onbekende maar zeer waardevolle natuurkern Gatebeek verlaten we de Neerloopbeekvallei. Een nat gebied alwaar men het jaar rond talrijke steltlopers en watervogels kan spotten. Het silhouet van de witgekalkte Brouckmolen domineert er het landschap. Op regelmatige tijdstippen zorgt molenaar Marijn ervoor dat de windmolen uit 1872 draait en maalt. Samen met partner Stefanie baat hij tevens een vakantiewoning uit. Niet tegenstaand ons onverwacht bezoek, belicht Marijn vurig en gepassioneerd de geschiedenis van de molen en zijn werking. “ Spijtig genoeg is er vandaag geen goeie wind, zonder zeebries geen malende molen.”, weet Marijn. De wind blijkt zowel een zegen als een vloek te zijn voor de molen als de molenaar. Met deze levenswijsheid rijker vervolgen we onze wandelweg met de wind in de rug tot de Stavelebrug. De paté, rillettes, gehaktballetjes, bloedworst, witte worst, ham, spek en ei, schelle van de zeuge en de zwienesteert liggen te wachten.

@ Tekst en foto’s Stefaan Bailleur

ALGEMENE INFO :

Wandelen:

  • Via de Brouckmolen Wandelroute verken je het waterrijke landschap van de IJzerbroeken, op de grens van de polders en zandleemstreek. Rustige plattelandswegen, graspaden en het jaagpad van de IJzer zijn je metgezel tussen Beveren en Stavele. Het traject volg je aan de hand van zeshoekige bordjes. De wandelkaart met extra info over de wandelroute is te koop tegen € 2,00 via de webshop van Westtoer.
  • De wandelroute loopt grotendeels gelijk met het wandelnetwerk IJzervallei. De verstevigde wandelkaart kan je eveneens aankopen tegen € 6 nabij de plaatselijke toeristische diensten of via de webshop van Westtoer.

Logeren:

Leuk adresje in de nabijheid:

  • ’t Hof van Commerce, een authentiek  gezellig eet- en praatcafé aan de IJzer. Specialiteit is er Picon vin blanc en een Breughelbuffet met alles van het varken.  Stavelebrug/IJzerstraat 16 – 8961 Stavele – T 058 28 86 20 – info@hofvancommercestavele.be – www.hofvancommercestavele.be
  • Praatcafé ’t Geheim Spoor, taverne praatcafé in de dorpskern van Beveren – Roesbruggestraat 17 – 8961 Beveren a/d IJzer – T. 057/30.19.29 – geheimspoor@telenet.be – www.geheimspoor.be

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s