5x Mooie Ieperse ‘oorlogs’plekjes

100 jaar geleden werd mijn geboortestreek ondergedompeld in een oorlog om nooit meer te vergeten. Van oktober 1914 tot oktober 1918 bevond het slachtveld van de Eerste Wereldoorlog zich onder andere op enkele luttele kilometers van Ieper. Herschapen in een totaal verwoeste stad, wist Ieper te herrijzen uit haar as als symbool van Ypres Salient en de vrede.  De talrijke aangrijpende oorlogsverhalen en anekdotes wisten me reeds van kindsbeen af te fascineren.  Mijn leraar geschiedenis in de middelbare school – een oud militair –  zit er voor iets tussen. Hij wist er gepassioneerd over te vertellen.  

Als ge van uw leven ooit naar de Westhoek komt, kan je niet omheen de oorlog.  Op je weg naar Ieper tref je in het landschap talrijke oorlogsrelicten die het leven kostte aan duizenden en duizenden soldaten – altijd wel iemands vader, altijd wel iemands kind.  Voor wie net als mezelf bevlogen is door het oorlogsverleden en de streek wil bezoeken, raad ik aan een ‘ battlefield tours with guide ‘ te boeken. Er zijn talrijke goeie initiatieven die private en op maat georganiseerde rondritten langs Ypres Salient aanbieden.  Bezoek je op eigen houtje de regio dan kan ik alleen op het hart drukken, je niet te beperken tot de meest voor de hand liggende oorlogsites – zoals het In Flanders Fields Museum, het Tyne Cot Cemetery of Museum Hill 62 Sanctuary Wood.  Er zijn zoveel andere kleine herdenkingsplaatsen, die evenzeer de moeite lonen voor een bezoek, allen vaak met een pakkend oorlogsverhaal.  Graag geef ik jullie vijf tips mee van Ieperse ‘oorlog’ plaatsjes waar ik graag kom

20160909_192650

Last Post

Buiten categorie heb je uiteraard de Last Post. Iedere dag sinds 1928 wordt om klokslag 20.00u de Last Post geblazen onder de imposante Menenpoort als eerbetoon aan de gesneuvelden. Zelfs heb ik de plechtige ceremonie al ettelijke malen bijgewoond, toch word ik telkens weer emotioneel geraakt als de klaroenblazers weergalmen in de gewelven van de herdenkingspoort. Als je de battlefields van Ypres Salient bezoekt is de Last Post  een “must“.

Menenpoort_1024_new_0[1].jpg

De herdenking van die Groote Oorlog zorgde in 2014 voor een toevloed aan toeristen “ all over the world “. De oorlog wijzigde grondig de geschiedenis van ons Belgenland, maar evenzeer van de hele wereld.  Ieper en in kleinere mate de omliggende gemeenten plukken er de vruchten van. Meer dan 800.000 toeristen – als we de cijfers van Westtoer mogen geloven – bezochten in 2014 Ypres Salient. Ze bezochten vooral de grote eyecatcher “ het In Flanders Fields Museum “.  Toerisme Ieper zal het niet graag horen, maar het modern en interactief oorlogsmuseum gevestigd in de impressionante Lakenhalle, is niet meteen mijn favoriet.  Het oorlogsverhaal gaat er totaal verloren in een eentonig, zelfs ietwat irritant muziekje. Voor mij althans een heuse afknapper –  les goûts et les couleurs ne se discutent pas –  ieder zijn mening uiteraard.

Scrapnell 2 - kopie.JPG

Zoals reeds eerder gemeld zoek ik het oorlogsverhaal op in de kleinere dingen. In de loopgraven die in een grote boog rond Ieper lagen, werd vier jaar lang een harde strijd geleverd.  Vijf bloedige veldslagen beheersten de geschiedenis van een stuk vredige Westhoek. Het weekend van 30 en 31 juli wordt ongetwijfeld opnieuw een mijlpaal in de herdenking ’14-’18.  Op 31 juli 1917 werd door de Britse troepen de Slag bij Passendale – derde slag om Ieper op gang getrokken. Het slagveld was al herschapen tot een heus moeras door de talrijke artillerie inslagen. De slag bij Passendale werd een heus bloedvergieten met meer dan een half miljoen slachtoffers.  Buiten een speciale Last Post, is er op 30 juli een live event met optredens op de Grote Markt van Ieper. Op 31 juli verplaatst de herdenking zich naar Passendale en het Tyne Cot Cemetery voor een select gezelschap van 4000 nabestaanden.  Zonder ticket kom je er niet in.

dsc_0308-kopie

Kasteelhof ‘t Hooge

Maar ik wijk af van mijn vijf tips.  Langs de Meenseweg op een boogscheut van het pretpark Bellewaerde ligt het Kasteelhof ’t Hooge en de authentieke mijnenkrater Hooge Crater.  Gratis toegankelijk loop je er langs een pad gebouwd op de restanten van Duitse betonversterkingen.  De typerende zigzag loopgraven, schuilplaatsen van golfplaten, opgerolde prikkeldraad, gedraaide staven (nvdr. zwijnstaarten noemen we dit hier) en oorlogsschroot geven je een unieke en bovenal reële inkijk op het oorlogsleven in de loopgraven. Een diepgelegen vijver, overwoekerd door de littekens van 4 Duitse mijnkraters die onder de Britse frontlijn explodeerden, is thans een prachtig stukje natuur. Wandelaars kunnen er een wandeling maken langs Bellewaerde Ridge en achteraf een bezoek brengen aan het kleine private Hooge Crater Museum.

georges.jpg

De Kazematten

Tijdens de eerste wereldoorlog zorgden de Ieperse vestingmuren voor beschutting. In de Kazematten werden de hoofdkwartieren, medische posten, de mess,  de slaapruimten en opslagruimtes voor de Britse troepen ondergebracht. Wat ironisch werd de locatie door de soldaten “ Hotel des Remparts “ genoemd. Wie hoopt honderdjarige oorlogsherinneringen te vinden, is eraan voor de moeite. De authentieke kazematten kregen een andere invulling. Onder het bastion van het Houten Paard is sinds april 2014 een kleine brouwerij met de toepasselijke naam “ De Kazematten “ ondergebracht.  Af en toe kom ik er één van mijn favoriete streekbieren proeven: Wipers Times 14. ( nvdr. uitsluitend open op zaterdag tussen 15 en 17u)   Het blond speciaal bier van hoge gisting is genaamd naar een satirisch soldatenkrantje dat hier tijdens de oorlog gedrukt werd door de “Sherwood Foresters” Captain Robert en Luitenant Pearson.  Met een beetje fantasie snuif je zo de sfeer op van honderd jaar geleden. Ik zie zo voor me een surrealistisch tafereel: “ twee Britse officieren die in het puin van een verlaten drukkerij een oude drukpers vinden en telkens ze een krantje uitgeven, met een goede pint bier in de hand klinken op de vriendschap

16730613_1347709988620642_4218841592955507054_n.jpg

Wat verder in de straat stoot je opnieuw op ondergrondse ruimtes of ‘souterrains’.  Enkele jaren terug werd hier onthaalcentrum Kazematten opgericht , bestaande uit vijf grote zalen. In Kazemat 5 kan je een beeldje maken voor het herdenkingsproject Coming World Remember Me. Doelstelling is 600.000 beeldjes in klei, wat neerkomt op één beeldje per gesneuvelde soldaat op Belgische bodem. Symbolischer kan het niet. Vooral een activiteit die je ook met kinderen kan doen en waar ze volop plezier aan beleven. Op elk beeldje komt trouwens de naam van een van de oorlogsslachtoffers en je eigen naam. Op het einde van de herdenkingsperiode, in 2018, komen alle beeldjes samen in een land-art installatie in het provinciaal domein De Palingbeek in Ieper. Ik kijk er in ieder geval reeds naar uit.

DSC_0001 (2) - kopie.JPG

Ramparts Cemetery – Lille Gate

Eenmaal de eerste lenteperikelen ontluiken, dan lenen de Ieperse vestingen zich uitstekend tot een heerlijke wandeling.  De grasperken hullen zich in een kleurrijk veld van voorjaarsbloemen. Onderweg dompel ik me in het verhaal van het Vauban-bastion dat tien eeuwen geleden begon, toen de stad ontstond aan de oevers van de Ieperlee. Ter hoogte van de Rijselpoort kan ik  niet nalaten eventjes halt te houden aan het Ramparts Cemetery – Lille Gate. Een wezenlijk vroom plaatsje waarbij de grafzerken van 193 gesneuvelde Commonwealth soldaten als een baken weerspiegelen op het wateroppervlak. Ze kijken zowaar uit op de historische Rijselpoort en de natuurpracht van het waterspaarbekken der ‘Verdronken Weiden’.

georges.jpg

Saint-George’s Church

Als laatste tip wil ik jullie de Saint George’s Church aanbevelen.  Net om de hoek van de Lakenhalle tref je deze Anglicaanse kerk die er kwam op vraag van Field Marchal John French, een voormalig opperbevelhebber van de Britse troepen in Ieper. Het is pas vrij recent dat ik het beschermde gebouw voor een eerste maal binnenstapte. Vóór de herdenkingsjaren kreeg de kerk zelden bezoekers over de vloer, buiten enkele Engelsen. Meteen ging ik op in de schoonheid van het interieur en de talrijke herinneringen aan de Eerste Wereldoorlog. Het volledige binnenwerk van de kerk is afkomstig van Britse giften: de glasramen, het altaar, het orgel, de klokken, de stoelen gedecoreerd met de emblemen van de Britse eenheden, gedenkplaten, de bijbel geschonken door Koning George V,  de standaards en vlaggen… Het geheel doet “ very cozy Britisch “ aan.  Maar als je van ze leven ooit in de Westhoek passeert, neem eventjes de tijd om alhier stil te staan bij jezelf en de talrijke oorlogsverhalen.

Wie eenmaal geproefd heeft van het Ieperse oorlogsverleden kan zijn verblijf uitbreiden met een wandeling langs het wandelnetwerk Ieperboog. Ruim 100 km verkeersluwe en onverharde wandelpaden brengen je langs een bosrijk gebied met landschappelijk en cultuurhistorische waarde. Je route kan je zelf uitstippelen aan de hand van de wandelknooppunten.

© Tekst & foto’s Stefaan Bailleur

Kennen jullie nog andere interessante ‘oorlogs’plekjes in Ieper? Laat het mij weten.

Volg me verder op Instagram en Facebook voor je dagelijkse portie wandelverhaal.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s